29/072016

Mối và tham nhũng

Lượt xem: 496

CÂU CHUYỆN VỀ LŨ MỐI

           

                        Mối, tên khoa học Isoptera, là một loài côn trùng cũng như bao côn trùng khác sống hằng hà trong trời đất. Nhưng nếu ai đã từng có dịp trải nghiệm, từng là “nạn nhân” của mối, hẵn là không thể không có ấn tượng, không thể không bị ám ảnh bởi loài côn trùng đặc biệt nguy hiểm này. Thật ra thì chúng chẳng cắn, chẳng chích, chẳng gây độc như một số loài ong, loài kiến, cũng không truyền bệnh lây nhiễm cho con người như một số loài muỗi. Nhưng chúng lại có khả năng gây tai nạn chết người, làm cho nhiều gia chủ mất sạch vốn liếng…Đó chính là cái tội …phá nhà. 

 

 

§  Mối và mọt

            Người ta hay dùng từ kép “mối mọt”, là tên hai loại côn trùng, để chỉ tác nhân gây hư hỏng của gỗ. Bởi gỗ chứa cellulose, là chất khoái khẩu và là thực phẩm có tính sinh tồn của mối mọt.  Vì thế, từ xưa, để cất nhà hay chế tạo các trang bị bằng gỗ người ta thường chọn những loại cây gỗ mà mối mọt …chê, chẳng hạn như các loại danh mộc thuộc nhóm 1: cẩm, gõ, hương, căm xe,...có sớ mịn và thật cứng, hoặc một vài loại cây có mùi vị đặc biệt như dầu gió (dỗi), thông dầu…Ngày nay, khoa học tiến bộ, không nhất thiết phải có các loại gỗ quý của vùng rừng nhiệt đới như trên, mà chỉ cần qua  liệu pháp tẩm sấy thì bất cứ gỗ nhóm nào cũng ngăn được mối mọt.

Nói là mối mọt, nhưng tác nhân gây hư hỏng của hai loài côn trùng này lại rất khác nhau: mọt “sinh ra” từ chính ngay trong cây và hoạt động có tính đơn lẻ, lại phát ra tiếng kêu dễ phát hiện, nên ít nguy hiểm, trong khi mối tác động phá hoại từ bên ngoài,  bằng một lực lượng đông đảo, được sinh sôi nẫy nở mau chóng theo cấp số nhân và có tổ chức, cộng đồng hẵn hoi, nhưng hoạt động của chúng lại hết sức âm thầm. Chúng sống thành đàn và “tổ chức xã hội” tương tự như loài ong và loài kiến vậy. Mối có hang ổ từ trong lòng đất, gọi là tổ mối, có nơi đùn lên thành các gò mối cao một vài mét thậm chí cao tới 10 mét như ở châu Phi. Từ “đại bản doanh” đó, do nhu cầu “hành quân” và phát triển lực lượng, tổ mối hình thành các “đơn vị trực thuộc” gọi là tổ phụ.

          Tổ chức của mối trong một ổ chính na ná như một “vương quốc”, trên hết có độc nhất một “mối chúa” (còn gọi là “mối hậu”) có kích thước gấp hàng chục lần các mối khác. Mối chúa có bụng  to cỡ bằng ngón tay trẻ con, có khi dài tới 10 cm hoặc hơn và chỉ có nhiệm vụ duy nhất là đẻ trứng. Đông đảo các thành viên còn lại được “phân công”  và tùy “chức năng” công việc mà có hình thù, màu sắc tương đối khác nhau đôi chút: Mối “đực” có nhiệm vụ giao phối với mối hậu để phát triển bầy đàn, mối “lính”, với cặp hàm cứng dùng làm vũ khí, có nhiệm vụ bảo vệ, trong khi mối “thợ” - thường chiếm số đông (tới 70-80%) - gánh vác phần lớn công việc nặng nhọc như xây tổ, làm đường, chuyển trứng, hút nước để nuôi mối con. Và đây cũng chính là lực lượng hùng hậu chuyên săn lùng thức ăn cho chúng và bầy đàn qua việc đục khoét, gậm nhấm bất cứ mục tiêu cây gỗ nào mà chúng đánh hơi được.

Do sinh sản cực nhanh và nhiều, mối chúa – có thể sống tới 10 năm - mỗi ngày đẻ ra từ 8.000 đến 10.000 trứng, chừng một tháng đã nở thành con và sớm trưởng thành nên bầy đàn phát triển cũng cực nhanh. Nhờ vậy chúng thường tấn công và thanh toán mục tiêu ào ạt bất kể ngày đêm dựa vào lợi thế “biển người” khiến nhiều chủ sở hữu có khi không trở tay kịp. Bởi vậy dân gian không chỉ gọi  là nhà “bị mối ăn”  theo cách thông thường mà còn gọi là nhà “bị mối xông”- một từ có thể diễn tả rất chính xác về  tình huống. 

Một điểm rất đặc biệt của mối là chúng rất sợ ánh sáng, hay nói cách khác là chúng rất ưa sống trong bóng tối. Ngoài hang ổ tối tăm trong lòng đất hay trong gò mối, khi ra ngoài hay băng qua lộ trình tới mục tiêu, chúng thường phải xây các đường hầm nổi để di chuyển, làm việc và ẩn náu. Người ta dễ dàng nhận dạng mối qua các đường hầm  bằng chất liệu  “bùn đất tẩm nước miếng” này. Vì thế khi đục khoét, gậm nhấm một cây đà bằng gỗ chẳng hạn, chúng thường phải chừa lại tứ phía xung quanh, không nhiều, chỉ vài ba milimét bề dày để ánh sáng không thể lọt vào. Nhà gỗ “bỗng chốc” sập là vì vậy, một chồng sách khi lật cuốn trên cùng bỗng hiện ra một cái “giếng hang” sâu hoắm “xuyên suốt” tới  tận đáy không ngờ là vì vậy, bởi bên ngoài không thấy một mảy may dấu hiệu gì hư hỏng, chỉ khi dùng tay bóp vào các cây cột, các cây đà thấy “xóp rọp” thì chuyện đã muộn!



 

 

§  Mối và tham nhũng

Nhìn cách tấn công và phá hoại của lũ mối, người ta không khỏi liên tưởng tới bọn tham nhũng trong các quốc gia hiện nay. Mối ưa bóng tối thì tham nhũng cũng chẳng ưa gì ánh sáng hay minh bạch. Mối sinh sản theo cấp số nhân thì tham nhũng cũng rất dễ lây lan. Mối nguy hiểm do "phá hoại có tổ chức" thì tham nhũng cũng cực kỳ nguy hiểm khi chúng hành động có hệ thống. Mối tấn công vào cái nhà – vào các công trình xây dựng - còn tham nhũng thì tấn công vào một đất nước – vào đời sống của xã hội. Càng nhiều tham nhũng đất nước càng nghèo đi, càng yếu đi và có thể dẫn đến sụp đổ như một căn nhà gỗ bị mối xông vậy.

Để diệt mối, người ta thường dùng đến cả hai cách: một là diệt trực tiếp, tức thời tại chỗ, đồng thời cắt đứt liên lạc với ổ chính, hai là tìm cách diệt tận sào huyệt – trong đó phải diệt cho được mối chúa. Để diệt tại chỗ, các cơ sở chuyên diệt mối thường dùng một loại hóa chất lỏng có mùi hăng và nồng, phun trực tiếp lên “trận địa”; để diệt tận hang ổ, người ta thường dùng phương pháp hóa sinh, phun thuốc vào mối thợ nhằm gây nhiễm độc và lây lan bệnh cho cả đàn mối dẫn đến chúng tự hủy diệt.

Đó chẳng qua là việc phải làm, phải “khắc phục hậu quả” khi đã có sự cố xảy ra, đã có thiệt hại và muốn ngăn chặn thiệt hại thêm. Nhưng tốt nhất vẫn là “phòng bệnh hơn chữa bệnh”: ngăn ngừa ngay từ lúc xây dựng nền móng cho ngôi nhà, chọn các vật liệu kỵ mối cho sườn nhà, sàn nhà, vách nhà; hoặc phải chọn thứ gỗ tốt nhất cho các trang thiết bị nội thất, như đã nói ở trên. Đồng thời cũng phải thường xuyên kiểm tra, tầm soát, bởi một thực tế là nhà vắng chủ lâu ngày, nhà bỏ hoang rất dễ bị mối mọt tấn công.

Tham nhũng cũng vậy, khi phát hiện ra  tham nhũng thì đất nước, xã hội cũng đã bị thiệt hại rồi. Xử cho vào tù, hay tử hình, mà tiền mất không thu hồi lại được, thì cũng chẳng có ý nghĩa gì. Vì ham tiền, vì để đồng tiền làm chủ, người ta lại sẵn sàng tham nhũng, sẵn sàng đánh đổi tù tội để có nhiều tiền sống phong lưu khi ra khỏi nhà tù. Thế đấy, họa tham nhũng cũng chẳng khác họa mối xông là bao, tốt nhất vẫn là “phòng hơn chữa”. Muốn vậy, như người ta vẫn thường nói: làm sao cho “không muốn và không thể” tham nhũng thì đó là cách phòng ngừa tốt nhất.

“Không muốn” là khi con người ta được giáo dục có căn cơ, biết “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” thực sự, chứ không chỉ là khẩu hiệu treo lên cho có. Đây chính là tiêu chí “đức” bên cạnh cái “tài” của người đóng vai trò công bộc. Có tài mà thiếu đức còn là cực kỳ nguy hiểm, bởi con người sẽ sử dụng cái “tài” ấy để tham nhũng tinh vi hơn. “Không thể” là khi guồng máy điều hành được tổ chức thực sự khoa học và có dân chủ, hoàn thiện luật pháp, không còn bất kỳ một lỗ hổng nào, dù là nhỏ, để người ta có thể lợi dụng mà trục lợi cho cá nhân hay phe nhóm. Tóm lại đó là sự minh bạch trong toàn hệ thống.

Và bọn người tham nhũng, dù lớn dù bé, thảy đều được ví như một lũ mối tệ hại kia cần phải bị loại trừ bằng mọi giá. Nếu không, căn nhà chung sẽ sớm sụp đổ.

 

*Bài: Hoàng Vân

*Ảnh: HV chụp lại từ youtube

 

 

.

 

Cập nhật ngày Thứ sáu, 29/07/2016

Nội dung bình luận

Chỉ chấp nhận bình luận bằng tiếng Việt có dấu, những bình luận sai qui định sẽ bị xóa.

Bình luận tối đa 300 ký tự. 0 ký tự

Không có bình luận nào

Tin liên quan

Liên kết hội đồng hương

  • HĐH Mỹ Xuyên Cang
  • Làng Kế Môn Sài Gòn
  • BQL Làng cổ Phước Tích
  • Hội ĐH Làng cổ Phước Tích
  • Làng Lương mai
  • Làng Vĩnh Xương
  • Đồng Hương Điền Hải
  • Trang thông tin điện tử Huyện Phong Điền
  •  Làng Đại Lộc
  • Văn Hóa Miền Trung
  • Đồng Hương Làng Ưu Điềm
  • Làng Thế Chí Tây

HĐH P.Điền trên Facebook

Thống kê truy cập

Online: 16
Tổng truy cập: 945.938