09/122013

Làng cổ Phước Tích và những di sản văn hoá

Lượt xem: 3191
Làng Phước Tích thuộc thôn Phước Phú, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, Việt Nam. Phước Tích được nhà nước công nhận và trao bằng xếp hạng “Di tích quốc gia” làng cổ vào ngày 13 tháng 06 năm 2009. Đây là làng cổ thứ 2 được nhà nước Việt Nam công nhận và cấp bằng “Di tích quốc gia” sau làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây, Hà Nội).
 
Lịch sử làng cổ Phước Tích
 

  Miếu Đôi cổ
  
Làng cổ Phước Tích được thành lập vào khoảng thế kỉ 15, gần với thời gian mở mang bờ cõi về phương Nam của nhà nước phong kiến Đại Việt. Trong gia phả của họ Hoàng – dòng họ khai canh ở Phước Tích có đoạn chép: “Đến đời Lê Thánh Tôn, niên hiệu Hồng Đức thứ nhất và hai (1470-1471), ngài thủy tổ họ Hoàng lúc bấy giờ là Hoàng Minh Hùng, tục gọi là Nồi, nguyên người làng Cẩm Quyết, tỉnh Nghệ An, đã thân chinh đánh đuổi quân Chiêm Thành, sau chiến thắng trở về ngài đi xem xét đến nguồn Ô Lâu, bao chiến địa phận từ Khe Trăn, Khe Trái đến xứ Cồn Dương, sau khi xem bói, đoán biết được chỗ đất tươi tốt, ngài liền chiêu tập nhân dân thành lập làng”.
 
Lúc đầu Làng, có tên gọi là Phúc Giang như mong muốn một vùng gần sông nước nhiều Phúc Lộc. Trong Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn, làng Phúc Giang bên bờ sông Ô Lâu thuộc tỉnh Hương Trà. Đến thời Tây Sơn, Phúc Giang được đổi thành Hoàng Giang, để nhớ đến dòng họ khai canh lập làng (Hoàng là tên dòng họ khai canh, Giang là vùng đất gần với sông nước). Đến đời Gia Long, làng được đổi tên thành Phước Tích, như là mong muốn của người dân được tích lũy phúc đức cho con cháu.
 
 
 
 
         Nhà Rường
  
Với ước mong đó, các thế hệ dân cư của làng đã tiếp nối truyền thống ông cha lao động sáng tạo xây dựng cho mình một làng quê tươi đẹp với những nết văn hóa cổ kính, như cảnh quan kiến trúc của làng mang đậm triết lí phương Đông, như văn hóa làng nghề, dòng họ, xóm, phe và đặc biệt là hệ thống đình, chùa, đền, miếu, nhà rường cổ.
 
Theo sử sách và gia phả các dòng họ còn lưu lại, làng Phước Tích được thành lập từ năm 1470 vào những năm đầu trong đợt di dân thứ 2 vào vùng Thuận Quảng, sau cuộc bình Chiêm năm 1471 dưới triều vua Lê Thánh Tông. Cách đây khoảng trên 500 năm, vùng này được gọi là xứ Cồn Dương, được bao bọc bởi dòng sông Ô Lâu uốn cong hình móng ngựa.
Text Box: Miếu Cây Thị
Làng Phước Tích đến nay vẫn còn lưu giữ những di sản vật thể vô giá vừa cổ kính, vừa đồ sộ. Trong tổng số 117 nóc nhà của làng, hiện còn tới 27 ngôi nhà cổ, đa số là nhà rường 3 gian hai chái và 10 nhà thờ họ cổ. Trong đó có 12 nhà rường của các gia đình được xếp vào loại có giá trị đặc biệt.
 
Điều lí thú là các ngôi nhà rường cổ ở Phước Tích liên kết với nhau, chỉ cách nhau một khu vườn rộng với những hàng chè tàu xanh, thẳng.
Theo nhận xét của KTS Hoàng Đạo Kính thì : “Cấu trúc và tổ chức không gian làng Phước Tích có thể được coi là điển hình cho mô hình cư trú nơi thôn quê của người Việt ở vùng Bắc Trung Bộ. Đó là cấu trúc mở với những căn nhà trong vườn, nhà vườn. Ở Phước Tích, quỹ kiến trúc cổ và cũ, song cảnh quan và vườn được bao quanh thì lại rất trẻ và tràn đầy sức sống”.
 
Nghề gốm
 
Gốm Phước Tích được gây dựng và phát triển hơn 500 năm qua và đã trở lại vào festival Huế năm 2006 qua tour Hương Xưa Làng Cổ. Xét một cách tổng thể, các làng nghề thủ công truyền thống đang đứng trước nhiều khó khăn bởi sự xâm nhập ồ ạt của các mặt hàng sản xuất hàng loạt và nghề gốm Phước Tích đã bị gián đoạn hoạt động nay dần được khôi phục và chủ yếu phục vụ cho du lịch. Dĩ nhiên, từ ngữ nghề nghiệp chính là phương tiện để họ hệ thống hóa từng mảng tri thức đó. Nói cách khác, từ ngữ nghề gốm Phước Tích là một hệ thống ký hiệu, một “bản mã” tường thuật tri thức, kinh nghiệm nghề nghiệp và những khía cạnh thuộc về đời sống vật chất cũng như tinh thần. Gốm Phước Tích là một trong những di sản văn hóa cần được gìn giữ…
 
Cho đến nay Phước Tích đã trải qua bao thời gian, vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử, giá trị văn hóa một hệ thống nhà Rường quý hiếm, một cảnh quan thiên nhiên nhuần nhụy giàu bản sắc dân tộc, một nghề Gốm truyền thống. Đặc biệt giá trị tinh thần, một sản phẩm du lịch tiêu biểu cho văn hóa làng xã ở một vùng đất Việt phía bắc Miền Trung. Xứng đáng với danh hiệu: “Di tích quốc gia”.

 

Đình làng
Cập nhật ngày Thứ hai, 09/12/2013

Liên kết hội đồng hương

  • Đồng Hương Điền Hải
  • Làng Kế Môn Sài Gòn
  •  Làng Đại Lộc
  • Làng Vĩnh Xương
  • HĐH Mỹ Xuyên Cang
  • Trang thông tin điện tử Huyện Phong Điền
  • Làng Thế Chí Tây
  • Đồng Hương Làng Ưu Điềm
  • BQL Làng cổ Phước Tích
  • Làng Lương mai
  • Hội ĐH Làng cổ Phước Tích
  • Văn Hóa Miền Trung

HĐH P.Điền trên Facebook

Thống kê truy cập

Online: 40
Tổng truy cập: 1.055.367